Wie zijn de PVV’ers die vertrekken?

2 uren geleden 1

Zeven Kamerleden die voor de PVV in het parlement zetelden, hebben dinsdag bekendgemaakt zich af te splitsen en een nieuwe fractie op te richten. Wie zijn deze ex-PVV’ers?

Gidi Markuszower

De 48-jarige Gidi Markuszower is vanaf 2015 twee jaar senator en vanaf 2017 Tweede Kamerlid voor de PVV. Al in 2010 haalt hij de publiciteit als hij niet door de AIVD-screening voor de PVV-kandidatenlijst komt. De geheime dienst waarschuwde Wilders dat Markuszower een „risico voor de integriteit” van Nederland was. Volgens bronnen van NRC was dat te wijten aan contacten met de Israëlische inlichtingendienst Mossad. De kwestie blijft Markuszower achtervolgen, want in juni 2024 komt de PVV’er opnieuw niet door de screening en besluit Wilders dat hij geen vicepremier kan worden in het kabinet-Schoof, het eerste kabinet ooit met de PVV.

Dat besluit stelt Markuszower, jarenlang een vertrouweling van Wilders, diep teleur. In plaats van een promotie keert hij terug in de Kamerbankjes met een minder prominente portefeuille. Markuszower deed in zijn jaren als woordvoerder op onder meer asiel/migratie en Buitenlandse Zaken qua radicale uitspraken niet onder voor Wilders. Hij noemde het asielbeleid „een grote misdaad tegen het Nederlandse volk” en asielzoekers „beesten”. Markuszower, geboren in Tel Aviv en zelf Joods, schaarde zich volledig achter Israël en betitelde critici van dat land als antisemieten. In Trouw noemde hij kritische Joden ooit „verraders”.

Waar hij inhoudelijk weinig verschilde van Wilders, had Markuszower al langer kritiek op de gang van zaken bij de PVV. In een dinsdag in de fractie ingebracht discussiestuk, is Markuszower kritisch over Wilders’ strategie: volgens hem heeft de partij afgelopen twee jaar in het kabinet-Schoof „niet genoeg bereikt voor onze kiezers”.

Hidde Heutink

Hidde Heutink (32) was campagneleider van de PVV bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen. Des te opvallender is het verwijt dat hij en de andere PVV-afsplitsers maken over Wilders, die in campagne „geen zin” meer zou hebben. Wilders omschreef Heutink bij de aankondiging als campagneleider als „een PVV’er in hart en nieren”, en „een groot talent, jong, energiek en gedreven.”

De Twentenaar Heutink, die eerder fractieleider was van de PVV in de Enschedese gemeenteraad en Statenlid in Overijssel, kwam in 2023 als nummer 36 op de PVV-kieslijst in de Kamer. Hij ging als woordvoerder voor onder meer Infrastructuur en verkeer in tegen PVV-bewindspersonen in het kabinet-Schoof. Bijvoorbeeld toen hij met een Kamermeerderheid stengere regelgeving wilde afdwingen voor fatbikerijders, iets dat volgens toenmalig minister Barry Madlener (Verkeer) onmogelijk was. Ook diende hij een motie in tegen de zin van toenmalige staatssecretaris Chris Janssen (Infrastructuur), die werd aangenomen.

Heutink is als ict‘er opgeleid aan het ROC van Twente. Hij zou in najaar 2023 als informatieadviseur aan de slag bij SamenTwente, een koepelorganisatie in de sociaal-maatschappelijke sector. Hij zou gaan werken aan onder meer informatieveiligheid en de implementatie van Wet open overheid, de toen nieuwe wetgeving rond openbaarmaking van overheidsinformatie. Door de verkiezingswinst van PVV (37 zetels) kwam hij onverwacht in de Kamer. „Nederland heeft andere plannen met mij”, schreef hij op LinkedIn.

René Claassen

„De Tweede Kamer spreekt keer op keer haar zorg uit, maar de minister legt alle moties naast zich neer.” Aan het woord, tijdens een debat over private equity in de zorg, mei vorig jaar: René Claassen. De minister over wie hij zijn ergernis niet kon verbergen: Fleur Agema (PVV). De 53-jarige Claassen, voormalig ic-verpleegkundige, was met zijn zorgportefeuille een van de weinige ‘nieuwe PVV’ers’ die relatief zichtbaar was.

Zo was Claassen, afkomstig uit Zuid-Limburg, begaan met het Zuyderland Ziekenhuis in Heerlen. Afschalen van dat ziekenhuis zorgt al jarenlang voor (politieke) beroering. „U moet ze daar het mes op de keel zetten”, zei Claassen in september 2024 tegen Agema. De toenmalige minister: „Dat ga ik niet doen.”

Anders dan andere PVV-Kamerleden gaf Claassen, jarenlang Limburgs Statenlid, weleens een interview. Zo sprak Trouw hem afgelopen zomer over dat het niet altijd ‘hard tegen hard’ hoeft in debatten, zijn verleden in de zorg en de PVV zelf. „We gaan wel heel erg op het PVV-verhaal in”, zei hij. Dus dat moeten we nu wel afbakenen, anders komen we op het terrein van Geert terecht.”

Nicole Moinat

Nicole Moinat had al ervaring met afsplitsingen. Ze werd in 2018 gemeenteraadslid voor de PVV in Purmerend. Op 11 december datzelfde jaar lieten haar twee fractiegenoten per brief weten dat het vertrouwen in haar werd opgezegd en dat de twee als PVV verder zouden gaan. Moinat (41), die „vanaf het moment dat ik klaar was met mijn middelbare school” in de zorg werkt, werd gesteund door partijleider Wilders. De andere twee waren namelijk voor een kinderpardon, voor ‘gewortelde’ kinderen van asielzoekers: Moinat niet.

Op 20 december schreef de fractievoorzitter van de PVV in de provincie Noord-Holland dat Moinat „de Partij voor de Vrijheid Purmerend vertegenwoordigt”. Sinds 2019 is ze ook duo-commissielid voor de Statenfractie. Bovendien was ze politiek adviseur van staatssecretaris Vicky Maeijer (PVV, Langdurige en maatschappelijke zorg). Moinat stond op plaats 17 voor de Kamerverkiezingen van 2025.

Tamara ten Hove

De in Zwolle geboren oud-militair en verpleegkundige Tamara ten Hove (44) nam afgelopen november plaats in de Tweede Kamer. Ze hield zich voor de PVV bezig met de portefeuille zorg. In de twee jaar daarvoor werkte ze al als beleidsmedewerker voor de fractie. Ten Hove trok naar Den Haag om de zorg „efficiënter, menswaardig en soms praktischer” te maken”. „Vanaf de werkvloer lukte het mij niet om hier iets aan te veranderen [en ik] besloot afscheid te nemen van het werk dat ik misschien wel het allermooiste vond: het werk als ambulanceverpleegkundige”.

Als Kamerlid diende ze vijf moties in, waarvan er één, over de uitrusting van ambulances, werd aangenomen.

Shanna Schilder

Vanuit het niets kwam de 37-jarige Shanna Schilder afgelopen jaar op plek 3 van de PVV-kandidatenlijst. Politieke ervaring had de geboren Volendamse niet; wel politieke inspiratiebronnen, vertelde ze eenmaal verkozen aan de site van de Tweede Kamer. Eerst was dat Pim Fortuyn, daarna kwam Wilders want „na Fortuyn was Geert Wilders de enige die zag waar het fout ging in de samenleving’’. Dat staat in haar portretje op de website van de Tweede Kamer. Sinds november 2025 was de Volendamse jurist lid van de Tweede Kamerfractie van de PVV. Als Kamerlid voor de partij hield zij zich bezig met Justitie en Veiligheid.

Voor de functie als Kamerlid verhuisde Schilder vanuit Curaçao terug naar Nederland. Ze heeft vier jaar op Curaçao gewoond, waar ze werkte als afdelingshoofd van het ministerie van Bestuur, Planning & Dienstverlening. Daarvoor werkte ze jarenlang als manager bij supermarktketen Deen.

Annelotte Lammers

„Als we de problemen niet blijven benoemen, kunnen we ze ook niet oplossen”, zegt Annelotte Lammers in introducerende tekstje op de site van de Tweede Kamer. In haar zeventig dagen in de Kamer stelde de 32-jarige Lammers vragen die iets onthullen over aan wélke problemen ze refereert. Ze gingen over het „koesteren van Nederlandse traditie” Sinterklaas, over religieuze uitingen van boa’s en de neutraliteit van de Arnhemse burgemeester Ahmed Marcouch, over het voorkomen van antisemitische verstoringen van de Chanoekaviering in Amsterdam.

Lammers werd geboren in Zwolle en woont in het Overijsselse Genemuiden. Zonder eerdere politieke ervaring belandde zij op plek 4 van de Kamerlijst. Daarover was ze zelf ook „verrast”, zei ze in oktober tegen Genemuiden Actueel. Daarvoor werkte ze bij de Raad van State en als jurist bij de IND.