Sympathie voor de underdog in musical ‘The Last Ship’ van popster Sting

The Last Ship is een musical over sombere mensen in een somber dorp. Hun vooruitzichten zijn niet rooskleurig, net zo min als de onderlinge relaties. Dit is het uitgangspunt van de musical van de Britse zanger en muzikant Sting (The Police), en toch ontstaat hier een schouwspel dat verheft, vermaakt en ontroert. Vooral dankzij de zang en muziek, twee indrukwekkende peilers van dit schouwspel.

In de bijna drie uur dat The Last Ship duurt, verblijft de toeschouwer in het plaatsje Wallsend, naast Newcastle, aan de noordoostkust van Engeland. Tegen de achterwand van Carré staat de romp van een enorm schip, dat de huisjes van het dorp nog kleiner maakt. Mensen leven er ‘in de schaduw van het schip’, zeggen ze. Alles draait om de werf, het maken van schepen, en om zeelieden.

Het verhaal speelt zich af in de jaren tachtig, de tijd van ‘iron lady’ Margaret Thatcher. Het dok wordt gesloten en daarmee verliezen de dorpsbewoners hun inkomen en hun levensdoel, schetst Sting, zelf opgegroeid in Wallsend. Ondertussen zijn er persoonlijke verwikkelingen, vooral rond caféhoudster Meg, die haar lang geleden naar zee vertrokken geliefde Gideon terugziet. Dochter Ellen is zíjn dochter. Gideon wil terugkeren bij Meg, die inmiddels het hof wordt gemaakt door een welgestelde concurrent.

Musical zonder glitter en glamour

Deze soapachtige ontwikkelingen worden zonder omhaal uitgeserveerd. Ook de dood van Sting alias Jackie White verloopt fluks, als bijzaak tijdens de acties van de dokwerkers, die als laatste daad een laatste schip willen afmaken (de ‘Utopia’) en daarvoor illegaal de werf betreden.

Deze scènes – gespeeld door niet al te veel acteurs – zijn fantastisch. Ze dragen protestborden (‘Cold steel for iron lady’), zingen uitdagend, haken de armen in elkaar: schijnbaar weerloos, maar machtig door hun wilskracht. Stings sympathie ligt duidelijk bij de underdog, hun stijl wordt realistisch weergegeven. Zo is dit een musical zonder glitter en glamour, de enige schittering komt van de lassers op de scheepshelling. Kleding is grauw en in plaats van flitsende choreografieën zijn er aardse stampdansjes en hoekige bewegingen van zeelui in de kroeg. Er is humor dankzij twee zeemannen die elkaar vliegen afvangen: de een met dichtregels, de ander met dronkenmansgebral.

Kleding is grauw en in plaats van flitsende choreografieën zijn er aardse stampdansjes en hoekige bewegingen van zeelui in de kroeg

Spreken en zingen wisselen elkaar op natuurlijke manier af. De muziek zweemt naar volksmuziek en shanty (zeemanslied), de smaakvolle arrangementen geven ruim baan aan de zangers (de Britse teksten zijn op een scherm te lezen). Met hun zang beelden zij hun personages uit: de kil berekenende en technisch volmaakt zingende mezzo-sopraan Cassiopeia Berkeley-Agyepong (als ijzige zakenvrouw), de tegelijk woedend en verleidelijk klinkende Lauren Samuels in haar rol als verlaten vrouw Meg. En Hannah Richardson die als dochter Ellen met klaterend optimisme haar vader en moeder wil verzoenen.

Annette McLaughlin als Peggy White en Sting (rechts) als Jackie White in ‘The Last Ship’.

Foto Mark Senior

Sleutelen aan een betere versie

Ellen verbeeldt Stings geschiedenis: zij wil niet blijven  in Wallsend. Ze wil naar Londen, wil daar in een kraakpand wonen en gitaar spelen in een band

The Last Ship is in meerdere opzichten een autobiografisch verhaal, en niet alleen omdat Sting hier opgroeide. Dochter Ellen verbeeldt zijn geschiedenis. Ook Ellen wil niet blijven in Wallsend. Ze wil naar Londen, wil daar in een kraakpand wonen en gitaar spelen in een band. Met haar wervelende voordracht en het in al zijn levenslust juist schrijnende ‘All This Time’ maakt ze duidelijk dat Wallsend, hoe saamhorig ook, voor sommigen nu eenmaal te klein is.