Speeddates voor moslims: ‘Misschien een klein vijvertje, maar het is makkelijker als je dezelfde normen en waarden deelt’

1 uur geleden 1

Hier verwacht je geen volle parkeerplaats. Het Fahm Instituut, een islamitisch kennis-, retraite- en natuurcentrum, ligt in de groene omgeving van het Overijsselse buurtschap Witharen, gemeente Ommen. Er is veel natuur, met uitgestrekte grasvelden, verder weinig bebouwing. Maar vandaag organiseert de instelling samen met Dadel dates voor het eerst een drukbezochte speeddatesessie – exclusief voor moslims.

Voor het evenement begint, ogen de deelnemers een beetje zenuwachtig. Ietwat opgelaten bestuderen ze elkaar stiekem. Met wie gaan ze straks in gesprek? Tijdens de sessie zelf zijn geen journalisten of camera’s toegestaan vanwege privacyredenen.

Als vrouw ben je verplicht met een moslim te trouwen, dat is wat ik heb meegekregen en dat begrijp ik wel

Hoe vind je als minderheid – 6 procent van de Nederlandse bevolking is moslim – een relatie of huwelijkskandidaat als je precies weet wat je wil, maar in je eigen omgeving niemand tegenkomt die voldoet? Voor single moslims is het een opgave.

Zo ook voor Deqa Warsame (37), die sinds haar dertigste zoekt naar een wederhelft. Ze probeert het nu voor het eerst met speeddaten. Terwijl de andere deelnemers na afloop de zaal verlaten, is Warsame nog in gesprek met een man die haar na de dates aansprak. Als ook dat gesprek is afgerond, maakt ze wat aantekeningen. Wie vond ze wel en niet interessant? Uiteindelijk levert het haar twee matches op – zeven mannen hadden aangegeven haar beter te willen leren kennen.

‘Geweldige verdieping’

Warsame vond het leuk om eens uit te proberen, maar speeddaten is eigenlijk niets voor haar. „Het blijft op de oppervlakte. Ik hecht meer waarde aan gesprekken die langer duren, zodat je iemand beter kan leren kennen.”

Als moslim is het lastiger om iemand te vinden, denkt Warsame. „We leven in een heel andere omgeving dan onze ouders en grootouders. Met meer diversiteit, verschillende achtergronden. Vroeger had je een homogene groep, iedereen kende elkaar.”

Dat herkent ook islamitisch theoloog Anne Dijk, oprichter van Fahm. „Lokale gemeenschappen kenden elkaar. Mensen gingen via via rondvragen. En wanneer je geïnteresseerd was in iemand, dan kon je vragen naar het karakter van die persoon.”

Religie kan een „geweldige verdieping” geven aan een relatie, denkt Dijk. „Dat is het meest heilige voor je. Als je elkaar op dat punt kan vinden, dan heb je een heel sterke basis.” Tegelijkertijd ziet Dijk dat religie heel persoonlijk is geworden. „Veel moslims hebben zich goed verdiept in hoe ze de islam interpreteren. Of daar een eigen route in gevonden, los van hun ouders. We hebben met de geëmancipeerde moslim te maken, die weet waar hij of zij voor staat, ook qua religie. En het is soms best moeilijk een partner te vinden met dezelfde interpretatie.”

Warsame wil met iemand klikken. „Dat het niet ongemakkelijk is als er stiltes vallen. Humor vind ik ook belangrijk. En ik ben niet op zoek naar een jaknikker, het is oké als iemand me uitdaagt.” Maar het belangrijkste: dat ze op dezelfde lijn zitten als het aankomt op religie. „Als vrouw ben je verplicht met een moslim te trouwen, dat is wat ik heb meegekregen en dat begrijp ik wel. Dan heb je in de kern niet afwijkende normen en waarden. Een gezin stichten, kinderen opvoeden: dat gaat makkelijker als je dezelfde waarden deelt.” Ze sluit daar geen compromissen over. „Misschien is daardoor mijn vijvertje wat kleiner.”

Onderzoek naar het liefdesleven

Naast speeddaten kunnen islamitische singles ook specifieke apps gebruiken, zoals Muzz en Salams. Antropoloog Merve Kayikci doet daar op de Radboud Universiteit onderzoek naar. Ze vindt het belangrijk om te kijken naar het islamitische liefdesleven. „We praten veel over minderheden. Over hun integratie, of ze wel werken, maar we kijken weinig naar de emotionele kant.”

Hoeveel mensen in Nederland de apps gebruiken, is onbekend. Veel van haar kandidaten heeft Kayikci gevonden door speeddate-evenementen te bezoeken. „Sommigen zeiden ook dat ze het fijn zouden vinden als hun moskee en imam zouden helpen. Ze voelen zich nu alleen in hun zoektocht.”

Kayikci: „Gemeenschappen zijn niet zo hecht als vroeger. Veel moslims wonen alleen, leven meer gescheiden van de gemeenschap.” Een app biedt uitkomst, denkt ze, omdat die sociale bubbels verbindt die anders elkaar misschien niet zouden kruisen. Dat moslims een voorkeur hebben voor moslims, vindt ze niet gek. „Dat is niet beperkt tot migranten of moslims. Iedereen wil met iemand trouwen die ze begrijpen en met wie ze overweg kunnen, toch?”

Veel moslims wonen alleen, leven meer gescheiden van de gemeenschap

Mohammad Ali Ahmadi (35) trouwde op zijn 21ste, anderhalf jaar geleden is hij gescheiden. Zijn voormalige vrouw kende hij al sinds zijn twaalfde, toen hij uit Afghanistan in Nederland terechtkwam en zij net uit Marokko kwam. Hij heeft, sinds hij weer behoefte heeft aan een partner, van alles geprobeerd.

Als hij werd gekoppeld door familie of vrienden, dan klopte de basis. „Je hebt dezelfde culturele of religieuze achtergrond. Maar dan merk je dat je soms mijlenver bent verwijderd van wat je zoekt in een persoon.”

Via de apps is dat weer andersom. „Je ontmoet dan mensen tot wie je je aangetrokken voelt, met wie je goed klikt. Maar soms heb je dan weer geen gemeenschappelijke basis.”

Mag je wel daten?

Aan dezelfde culturele achtergrond hecht hij geen waarde, zegt Ali Ahmadi. En wat religie betreft draait het om de kernprincipes: „Neem je het geloof als basis, of meer een humanistisch, modern westers gedachtegoed? Ik maak een onderscheid tussen bewust praktiserende en ‘culturele moslims’. Dat laatste past niet bij mijn kernwaardes.”

Ali Ahmadi is niet overtuigd dat het als moslim moeilijker is om iemand te vinden in Nederland. „We maken het ingewikkeld. Ouders spelen vaak een te belangrijke rol bij jonge moslims, vooral mijn generatie, de millennials. Maar je kan ook rebelleren en een totaal andere weg inslaat dan je ouders willen, zoals ik deed.” Volgens Ali Ahmadi heb je dan in ieder geval meer keuzes en ben je niet beperkt tot een kleinere datingpool.

We zien in ieder geval dat een grote groep dames klaar is voor deze stap

Al in 2017 had Betül Kaya de domeinnaam dadeldates.nl vastgelegd. Maar lange tijd durfde ze het bedrijf niet op te richten. Het is dan ook een onderwerp waar onder moslims veel discussie over bestaat: mag je überhaupt wel daten? Voor Kaya gaf het de doorslag dat in haar omgeving veel moslims single door het leven gingen, omdat ze alsmaar niemand tegenkwamen. In 2024 is ze vervolgens echt gestart met het bedrijf, terwijl ze zwanger was van haar eerste kind.

Twee jaar geleden heeft ze haar eerste dadel-date-evenement georganiseerd. Inmiddels is ze zo’n twintig speeddatesessies verder. Vijf minuten krijgen de deelnemers om te bepalen of ze de persoon tegenover zich beter willen leren kennen of niet, daarna wordt met een belletje gerinkeld en krijgen ze een nieuwe gesprekspartner. Opvallend is dat vooral vrouwen zich aanmelden. Mannen blijken terughoudender. Waar dat aan ligt, weet Kaya niet precies. „We zien in ieder geval dat een grote groep dames klaar is voor deze stap.”

Kaya: „We zijn echt een taboe aan het doorbreken in Nederland, merk ik. Er is steeds meer animo. En we worden steeds bekender. Maar je ziet ook dat mensen nog steeds best lang nadenken: wat zouden anderen hiervan vinden? Het is een lang proces voor ze het doen. Maar naderhand denken ze: dit was best oké en in principe doen we niets verkeerd volgens de islam.”

Mensen zijn sociale dieren

Dat de islam een ongetrouwde relatie in principe niet toestaat, maakt het ingewikkeld, vindt ook Warsame. „Een huwelijk instappen is spannend, want je kent eigenlijk iemand niet goed, maar je legt je vertrouwen neer bij Allah dat het goed zal komen.”

Voor nu heeft Warsame de zoektocht even losgelaten. „Ik dacht: ik ga gewoon mijn leven leiden. En als ik iemand tegenkom, dan gebeurt het. Anders geniet ik ook echt wel van mijn leven. Mensen zijn sociale dieren, maar ik ben ook echt content met mijn eigen single leven.”