Sinds Malieveldrellen kwamen er tientallen extreemrechtse Defend-protestgroepen bij

Sinds de Malieveldrellen van afgelopen september zijn er zeker vijfendertig extreemrechtse Defend-protestgroepen bijgekomen. Dat blijkt uit een maandag gepubliceerde analyse van stichting Justice for Prosperity, die werd opgericht door oud-AIVD’er Jelle Postma, en onderzoeksprogramma Pointer (KRO-NCRV). De groepen waren aanwezig bij zeker 21 anti-azc of anti-migratiedemonstraties, waaronder die in de gemeenten Nieuw-Lekkerland, Bleskensgraaf en Houten.

Afgelopen zomer zochten voetbalhooligans, extreemrechtse clubs, ‘freedom fighters’ en andere relschoppers tijdens een asielprotest in Den Haag de confrontatie met agenten, waarbij ook een politieauto in brand werd gestoken. Tijdens de rellen werden antisemitische en nazistische leuzen gescandeerd. Verderop in de stad werden stenen door de ruiten van het D66-partijkantoor gegooid. De politie arresteerde zevenendertig mensen, vier agenten en zeven journalisten raakten gewond.

Ook Defend-groepen waren aanwezig op het Malieveld. Al protesteren leden doorgaans liever in kleinere gemeenten, blijkt uit een in november verstuurde geluidsopname die Pointer en de stichting in bezit kregen: „Als jij op een kleine demonstratie bij een gemeentehuis staat […] heb je veel meer effect op een daadwerkelijke komst van een azc of niet”, zei een administrator van de Defend Netherlands Telegram-groep.

Lees ook

Er waren in Den Haag twee demonstraties: een van ‘Els Rechts’ en een van extreem-rechtse clubjes en hooligans. Maar er blijken ook dwarsverbanden

NSDAP-trui

De onderzoekers stellen dat er twee grotere koepelorganisaties zijn die bij Defend horen: Defend Netherlands en Defend United. Defend Netherlands is vermoedelijk circa zeven weken voor de Malieveldrellen opgericht, stelt stichting Justice for Prosperity. Een van de voormannen is Eldor van Feggelen. De man organiseerde eerder meerdere coronaprotesten en werd in het verleden veroordeeld voor wapenbezit, opruiing en vernieling. Een ander kopstuk is Peter van Vliet. Hij werd opgepakt bij het Malieveldprotest voor het dragen van een NSDAP-trui, vertelde hij aan De Telegraaf.

De andere koepelorganisatie, Defend United, kwam voort uit Defend Den Bosch. NRC interviewde eerder twee leden, onder wie volkszanger Marco Meesters. De Bossche groep ontstond nadat circa dertig Syrische jongeren overlast veroorzaakten op de kermis in de Brabantse hoofdstad. Als reactie patrouilleerden ruim honderd hooligans ‘van’ eerstedivisionist FC Den Bosch over het kermisterrein, terwijl ze ‘Azc, weg ermee’ scandeerden. Uit vrees voor onlusten werd de mobiele eenheid opgetrommeld. Sindsdien noemt die ‘patrouillegroep’ zich Defend Den Bosch. De protestclub was ook aanwezig op het Malieveld.

Lees ook

Van azc-protest naar azc-protest: ‘Als de politie geweld gebruikt, gaan wij niet aan de kant’

‘Intimidatie werkt gewoon’

Defend-groepen pretenderen respectvol en vreedzaam te opereren, maar Justice for Prosperity en Pointer concluderen dat de beweging zich „steeds beter weet te organiseren, flirt met geweld en extremisme niet schuwt”.

In een Telegram-groep troffen de stichting en Pointer berichten aan van anonieme Defend-leden die geweld verheerlijken. „Overigens valt het me op dat vrijwel overal waar een demo uit de hand loopt, er geen azc is gekomen”, schrijf één van hen volgens de onderzoekers. „Klopt, intimidatie werkt gewoon. Je denkt toch niet dat we vuurwerk gooien uit baldadigheid? Een paar knallers in de raadszaal en die laffe kankerjoden eten uit je hand”, reageert een ander.

Eén Defend-kopstuk maakte gebruik van inspreekrecht tijdens raadsvergaderingen in Uitgeest en Lisse. In zijn betoog in Uitgeest verwerkte hij volgens de onderzoekers „nauwelijks verhulde dreigementen”: hij stelde dat in gemeenten waar azc-protesten plaatsvonden, het beleid werd aangepast. Gemeenten die geen problemen zouden willen, konden dus maar beter luisteren naar demonstranten, vond hij.

In Lisse stelde hij dat „de tijd zal leren aan welke kant van de geschiedenis [raadsleden] hebben gestaan”. Tijdens die raadsvergaderingen zorgden actievoerders buiten voor onrust, waardoor de politie moest optreden.