‘One Battle After Another’ grote winnaar bij spannende, beladen Oscars

De altijd helderziende gokkantoren leken het dit jaar ook niet meer te weten: werd de grote winnaar One Battle After Another, of toch Sinners? Kop-of-munt, tussen twee alom geliefde films, die beide veel publiek trokken, beide enorm origineel zijn, én beiden iets wezenlijks zeggen over hoe het is om nu in de Verenigde Staten te leven.

Wat het voorspellen moeilijker maakte: de bijna 11.000 stemgerechtigde leden van The Academy of Motion Picture Arts of Sciences moesten dit jaar voor het eerst álle genomineerde films in een categorie kijken voor ze mochten stemmen. Wat zou daarvan het effect zijn?

Politieke thriller One Battle After Another werd de grote winnaar van de avond. Toepasselijk, voor een beladen, politieke prijzenceremonie, in een zwaarbeveiligd Dolby Theatre in Los Angeles zondagnacht.

De film, over een sufgeblowde oud-bommenmaker die zijn dochter moet zien te redden uit de klauwen van neonazicolonel Lockjaw, verzilverde zes van zijn dertien nominaties. De film raakte met name in Amerika een snaar; sommige scènes kon je griezelig herkenbaar terugzien in de ICE-razzia’s en immigratiekampen in het nieuws.

Regisseur Paul Thomas Anderson won drie Oscars voor de film (beste film, regie en geadapteerd scenario, naar Vineland van Thomas Pynchon). En dat mocht ook wel eens. Hij werd elf keer eerder vruchteloos genomineerd. „Jullie laten een man wel hard werken voor zo’n Oscar”, grapte hij bij een van zijn acceptatiespeeches.

Acteur Sean Penn won voor de Oscar voor beste mannelijke bijrol. Maar hij kwam niet opdagen. Volgens The New York Times zit hij in Oekraïne, waar hij humanitair werk doet. Eerder gaf hij al één van zijn twee Oscars aan de Oekraïense Volodymyr Zelensky.

Zwarte cultuur en vampirisme

Runner-up Sinners won vier Oscars, op een recordaantal van zestien nominaties: beste acteur, origineel scenario, cinematografie en muziek. Dit verhaal over zwarte cultuur en vampirisme in het Mississippi van de jaren dertig was een verrassende megahit in de Amerikaanse bioscopen. Acteur Michael B. Jordan gebruikte zijn dankwoord om – naast vader, moeder en collega’s – zwarte collega-acteurs te bedanken, van Sydney Poitier tot Will Smith: „Ik sta hier vanwege de mensen die vóór mij kwamen.”

Het verraste niemand dat de Ierse Jessie Buckley een Oscar won voor haar rol als rouwende Agnes Shakespeare. Ze kon de etalagekast praktisch al gereedmaken vanaf het moment dat Hamnet zijn eerste publiek knorrend en snikkend naar buiten stuurde in augustus. Buckley hield een speech die oscilleerde tussen alle heftige emoties. Ze zei haar man dat ze „nog 20.000 baby’s met hem wilde” en droeg haar prijs op aan „de prachtige chaos in een moederhart.”

Marty Supreme was de grote verliezer van de avond: 10 nominaties, 0 Oscars. Ophef rond onveilige filmpraktijken van regisseur Josh Safdie vloerde de Oscarkansen al maanden geleden. Toch was Timothée Chalamet (net als vorig jaar) lang favoriet. Maar hij struikelde (net als vorig jaar) over zijn eigen ambitie: stemmers vinden hem te arrogant, streberig en jong. Uitspraken in februari dat opera en ballet kunstvormen zijn „die niemand meer boeien” hielpen niet. Er werd veel over gegrapt: presentator Conan O’Brien zei dat de zware beveiliging nodig was om Chalamet te beschermen tegen woedende opera- en balletgemeenschappen.

De allergrootste winnaars van de avond stonden niet op het podium. Dat waren Mike De Luca en Pam Abdy, het duo aan het hoofd van Warner Bros. De studio won dit jaar een recordaantal van elf Oscars, onder andere met Sinners en One Battle After Another. Het is de vraag of De Luca en Abdy dat kunnen doorzetten, nu hun studio verkocht wordt aan Paramount, dat niet één nominatie in de wacht sleepte.

Politieke onrust

Over de hele avond hing politieke onrust als een dichte mist. Veiligheidsmaatregelen werden aangescherpt vanwege verhoogde dreiging op aanslagen door de oorlog met Iran. Een radius van anderhalve kilometer rond het Dolby Theatre in Los Angeles werd tot veiligheidsgebied verklaard. Politie, FBI en antiterreureennheden hadden bomexperts en scherpschutters in de omgeving klaarstaan.

Het maakte de ceremonie politiek en beladen. En dan zijn er nog tientallen nieuwsgebeurtenissen om de goudglans te doen vervagen.

Presentator Conan O’Brien bracht tijdens zijn openingsmonoloog een serieuze ode aan diversiteit en internationaliteit in „chaotische tijden”. En richtte meerdere grappen op de Amerikaanse president Donald Trump en zijn aanhangers. „De avond kan weleens politiek worden. Als je dat niet kunt verdragen, is er een alternatieve Oscar-ceremonie, gepresenteerd door Kid Rock!” Een verwijzing naar de alternatieve Super Bowl Halftime Show die dit jaar georganiseerd werd.

Ook zo ongeveer de helft van de winnaars sprak over wereldgebeurtenissen, alsof ze de VN toespraken. Ze hadden het over „donkere, absurde, gruwelijke” tijden, zoals de makers van winnende kortfilm Two People Exchanging Saliva het noemden. Regisseur Paul Thomas Anderson zei dat hij One Battle After Another gemaakt had voor zijn kinderen, om zijn excuses aan te bieden voor de rotzooi, en om de hoop uit te spreken dat hun generatie wat nodige „common sense” zal brengen.  

Anderen waren directer. „No to war”, zei acteur Javier Bardem tegen groot applaus toen hij opkwam om een Oscar uit te reiken. „And Free Palestine!” Regisseur David Borenstein zei na zijn Oscar voor documentaire Mr. Nobody Against Putin dat we „allemaal voor een morele keuze staan”, wanneer „een regering mensen vermoordt op de straten van onze grote steden.” En bij de winst van All Empty Rooms, over wapengeweld, voor beste korte documentaire sprak een moeder over haar dochter die werd doodgeschoten bij een school shooting.

Uitgerekend de meest directe verwijzingen naar Trump kwamen van voormalig Oscars-presentator Jimmy Kimmel (2016, 2017, 2022, 2023). Hij werd eerder dit jaar geschorst door zijn werkgever CBS na een grap over de doodgeschoten rechtse activist Charlie Kirk, volgens velen om Trump te paaien. „Zoals jullie weten, zijn er sommige landen waarvan de leiders de vrije meningsuiting niet steunen. Ik mag niet zeggen welke. Laten we het houden op: Noord-Korea en CBS”, zei hij.

De uitnodiging van geëngageerde sprekers als Bardem en Kimmel voelde als een duidelijke keus van The Academy of Motion Picture Arts and Sciences, om deze ceremonie niet zo apolitiek te maken als voorgaande jaren. En om kritiek op de Amerikaanse regering een plek te geven bij de Oscars.

Gouden tranen

Maar het blijven de Oscars.

Hoofdgerecht van de drieënhalfuur lange ceremonie blijft zelffelicitatie, met tranige euforie, en meer goud dan je vindt in de badkamer van Donald Trump.

Toch was dat dit jaar een stuk dragelijker dan gewoonlijk. Presentator Conan O’Brien leek meer op zijn gemak als presentator dan vorig jaar. Met vooraf opgenomen sketches persifleerde hij ontwikkelingen in de filmindustrie: zoals AI-innovatie en digitalisering. In één sketch updatete hij Casablanca voor kijkers die thuis op tegelijkertijd op hun telefoons zitten. „De Tweede Wereldoorlog? Dat is die met Hitler toch?” Dat soort absurdisme werd uitstekend ontvangen.

Dit jaar waren er geen tijdrovende vriendendiensten, zoals het doelloze muzikale eerbetoon aan James Bond van vorig jaar. In plaats daarvan werd ruimte gemaakt om de nieuwe Oscar voor casting uitgebreid te introduceren. De genomineerde castingdirectors werden emotioneel toegesproken door de acteurs die ze gecast of zelfs ontdekt hebben.

Een hoogtepunt van de avond was een extra lange In Memoriam-sectie, die niet alleen een ‘smoelenboek der doden’ was, zoals normaliter, maar oprecht ontroerend. Vrienden en collega’s besteedden uitgebreid aandacht aan de vermoordde regisseur Rob Reiner en zijn echtgenote Michelle Singer. En Barbara Streisand zong (aandoenlijk vlak) voor haar overleden vriend en tegenspeler Robert Redford. Op het podium prijkte een citaat van het Hollywood-icoon. „The glory of art is that it can not only survive change, it can lead it.”

Toepasselijk, zeker dit jaar.