Hogere btw bezorgt hotels kopzorgen. ‘De consument moet de verhoogde prijs wel wíllen betalen’

1 dag geleden 1

Sinds begin van dit jaar moet Raymond Strikker, eigenaar van Landhuishotel en Restaurant De Bloemenbeek in De Lutte, flink meer btw afstaan. Zijn hotel is heropend na twee weken winterstop, waarin De Bloembeek werd klaargestoomd voor het nieuwe seizoen. Het is zwaar, zegt Strikker. In de lounge, met vrijstaande kachel en glas-in-loodramen, slaat de hotelier z’n armen over elkaar. „De overheid verwacht dat ondernemers het verlies voor hun rekening nemen. We worden gewoon uitgehold.”

Een nachtje weg in eigen land is duurder geworden. In de zoektocht naar inkomsten besloot het kabinet toerisme zwaarder te belasten. En zodoende is sinds 1 januari de btw op overnachtingen verhoogd, van 9 naar 21 procent. Dat geldt voor zogeheten logies voor kort verblijf, zoals hotels, vakantiewoningen, hostels en bed and breakfasts. En ook voor de verhuur van pipowagens, bootcabines, gastenkamers door ziekenhuizen en . Voor kampeerterreinen geldt nog wel het oude tarief van 9 procent.

Op elke euro die een buitenlandse toerist uitgeeft aan een overnachting, spendeert diegene gemiddeld nog eens 3,50 euro in horeca, winkels en dagrecreatie

Volgens het levert de belastingverhoging de staatskas ruim 1,1 miljard euro op. Hotels, pensions en vakantieparken moeten samen zorgen voor meer dan de helft – 666 miljoen – van de totale opbrengst.

Meer belasting betalen geeft de hoteliers kopzorgen, ze moeten harde keuzes maken. Ze kunnen gasten meer laten betalen, met als risico dat ze minder vaak of minder lang boeken. Of ze vangen de btw-verhoging op door eigenhandig in te leveren op hun marge. „Dit gaat de ondernemers veel geld kosten”, zegt hotelier Strikker.

Niet naar Nederland

Het ministerie van Financiën gaf eind 2024 Significant APE, een onderzoeksbureau, opdracht om de effecten van de te onderzoeken. Er werd een enquête uitgeschreven onder ruim in binnen- en buitenland. Voor een kwart van de Nederlandse respondenten die in eerste instantie zouden kiezen voor een binnenlandse vakantie, was de prijsstijging reden uit te wijken naar het buitenland. Voor 30 procent van de Duitse respondenten en voor 23 procent van de Belgische respondenten, was de prijsverhoging reden niet naar Nederland af te reizen.

Ook ABN Amro analyseerde de mogelijke gevolgen van de btw-verhoging. Gebaseerd op de voorspelde vraaguitval zou de overheid 513 miljoen euro aan belastinginkomsten mis op hotels en vakantieparken mislopen, zo berekende de bank. Daarmee blijft volgens ABN Amro maar weinig over van de voorspelde opbrengst van 666 miljoen. , staat in het rapport, op elke euro die een buitenlandse toerist uitgeeft aan een overnachting, spendeert diegene gemiddeld nog eens 3,50 euro in horeca, winkels, dagrecreatie en vervoer.

Minder overnachtingen raken de economie dus breder. En de prijzen laten stijgen heeft volgens brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland (KHN), gevolgen voor het aantal overnachtingen. Hotels werken met „dynamische prijzen”, verklaart Marijke Vuik, voorzitter van KHN. „En er is vraaguitval, want een hogere prijs leidt tot minder vraag.”

Warmtepompen

Ook Martin van Bourgonje, eigenaar van hotel-restaurant Merlet in Schoorl, wordt door het opgeschroefde tarief geraakt. „Het gaat niet altijd lukken om de verhoogde btw te verwerken in de prijs: de consument moet die hogere prijs wél willen betalen. In periodes van minder vraag, vanwege slecht weer bijvoorbeeld, wordt het een kwestie van eigen geld inleggen om de prijs te drukken.” Als gevolg loopt dan de marge voor de helft terug, legt Van Bourgonje uit, wat dan weer ten koste gaat van investeringen. „Vooral in duurzaamheid, zoals warmtepompen.”

Significant APE concludeert ook dat de impact van de prijsverhoging afhangt van lokale omstandigheden. Zo heeft Amsterdam een grote aantrekkingskracht op toeristen, omdat het veel musea en andere bezienswaardigheden heeft. Een toerist neemt daarom de btw-verhoging eerder voor lief, staat in het rapport. Toeristen in de grensregio kunnen daarentegen niet kiezen uit alternatieven om hogere prijzen te vermijden, er is immers veel minder aanbod. De voorspelling is daarom dat hoteliers in de grensregio meer last krijgen van de btw-verhoging dan elders.

Hoteleigenaren verwachten dat de btw-verhoging minder bezoekers zal verleiden tot een bezoek.

Foto’s Eric Brinkhorst

Tien kilometer van de Duitse grens

Dat maakt het „extra zuur en wrang”, zegt Raymond Strikker. De Lutte ligt op zo’n tien kilometer van de Duitse grens, waar de btw op voedsel dit jaar van 9 naar 7 procent is verlaagd. „Ondernemers hier zien hun omzet weglekken naar net over de grens. Komend jaar gaan we verlies draaien, daar ben ik van overtuigd.”

Sommige hoteleigenaren proberen de schade op een andere manier te beperken. Uit een rondgang van de NOS in november bleek dat sommige hotels de kamerprijs verlagen, om vervolgens de prijs van het ontbijt en de wellness-voorzieningen weer op te hogen. Voor faciliteiten die hotels aanbieden – naast overnachtingen – blijft de btw van 9 procent namelijk gewoon van kracht.

Maar daar gelden regels voor, benadrukt Vuik: Het voorbeeld van „een flesje water van 200 euro en een gratis overnachting” mag niet. „Maar het blijft ook een grijs gebied. We adviseren ondernemers dan ook wat dit betreft terughoudendheid.”