Het duurde veertig jaar voor een T. rex volgroeid was

De groeiringen in de botten van zeventien T. rex-exemplaren laten zien dat de dinosaurussen veel langzamer volwassen werden dan tot nog toe gedacht. Daarnaast lijkt het erop dat deze dieren niet allemaal tot één soort behoorden.

De meest uitgebreide analyse van Tyrannosaurus rex-fossielen tot nog toe doet vermoeden dat dit roofdier uit het Krijt een laatbloeier was: hij had 35 tot 40 jaar nodig om volwassen te worden. Daarnaast voedt het onderzoek de gedachte dat er meerdere T. rex-soorten waren in plaats van slechts één. Kleinere exemplaren, die we eerder voor jongen aanzagen, kunnen in werkelijkheid tot een kleinere soort behoren: Nanotyrannus.

Zeventien dino’s

Twintig jaar geleden volgde uit onderzoek dat de T. rex in ongeveer twintig jaar tijd een maximaal gewicht van 8 ton bereikte en dan volgroeid was. Het dier kon hoogstens zo’n dertig jaar oud worden, was het idee.

LEES OOK

Een schedel van een denisovamens zet het verhaal van de menselijke evolutie op zijn kop

Door de vondst van een schedel weten we eindelijk hoe denisovamensen eruitzagen. En hieruit blijkt dat zij – en niet neanderthalers – mogelijk onz ...

‘De laatste grote studies naar de groei van de T. rex zijn begin jaren 2000 uitgevoerd, op basis van maximaal zeven exemplaren’, zegt paleontoloog Holly Ballard van de Oklahoma State-universiteit in de Verenigde Staten. ‘Dit was alles wat er op dat moment beschikbaar was.’

Dat is inmiddels anders. Ballard en haar collega’s keken naar de dij- en scheenbotten van zeventien dieren met verschillende leeftijden. Dit leverde het beste inzicht op in de groei van de T. rex tot nog toe.

Jaarringen

De wetenschappers bestudeerden de microstructuur van het botweefsel, inclusief de groeiringen die daar jaarlijks vormen, net als in een boomstam. De vroegste groeiringen verdwijnen echter als het beenmerg midden in het bot groeit. Het team gebruikte daarom zoveel mogelijk dieren met overlappende groeifasen om de gaten op te vullen. ‘Daarom was de grote omvang van onze steekproef en de grote diversiteit aan leeftijden zo belangrijk; zo onderscheiden we ons van eerdere studies’, zegt Ballard.

Uit het onderzoek bleek dat de T. rex langzamer groeide dan eerder gedacht. De snelheid van zijn groei was afhankelijk van de omgevingsomstandigheden.

Het is niet mogelijk om de maximale leeftijd van de T. rex vast te stellen, omdat de dieren geen groeiringen meer aanmaakten zodra ze eenmaal volwassen waren. ‘We kunnen zeggen dat de oudste T. rex [van deze verzameling] ongeveer veertig jaar oud werd, maar er waren maar heel weinig soortgenoten die die leeftijd bereikten’, zegt Ballard. De meeste dieren legden veel eerder het loodje. ‘Slechts twee exemplaren in onze steekproef hadden hun volwassen formaat bereikt.’

Andere soorten

Twee exemplaren groeiden langzamer dan de andere. Dat wijst erop dat zij mogelijk tot andere soorten behoorden, zoals de Nanotyrannus. Maar er zijn ook andere verklaringen mogelijk. ‘Op basis van hun groei denken we dat het ofwel om een andere soort gaat, ofwel om zieke of gewonde T. rex-exemplaren. Of misschien om exemplaren die om een of andere reden dwerggroei vertoonden.’

Paleontoloog Lindsay Zanno van het natuurhistorische museum van North Carolina in de VS zegt dat dit het grondigste onderzoek tot nog toe is naar de groei van de T. rex. Vorig jaar ontdekte zij een fossiel van een kleine tyrannosaurus die op ongeveer twintigjarige leeftijd volgroeid was, die voorlopig Nanotyrannus lancensis wordt genoemd. ‘Het is mooi om eindelijk een groeicurve voor tyrannosaurussoorten in handen te hebben waar we vertrouwen in kunnen hebben’ zegt Zanno. ‘Het is ook spannend dat een andere studie ons werk over Nanotyrannus bevestigt.’

Bioloog Thomas Carr van Carthage College in de VS is terughoudend over de vraag of T. rex in verschillende soorten moet worden opgesplitst. Hij verwacht wel dat deze studie een grote impact heeft in het vakgebied. ‘Ik verwacht dat de schattingen van de groeicurves van andere dinosauriërs opnieuw moeten worden bijgesteld’, zegt Carr. ‘We zullen over de hele linie een verschuiving zien in ons begrip van de groei van dinosaurussen.’