De VS na één jaar Trump: minder immigratie, inflatie blijft hoog en bommen op drie continenten

22 uren geleden 2

„De gouden eeuw van Amerika begint nu meteen.” Met die belofte trapte Donald Trump precies een jaar geleden zijn nieuwe ambtstermijn af. In zijn inauguratietoespraak op 20 januari 2025 zei hij „terug te keren naar het presidentschap met het vertrouwen en optimisme dat we aan het begin staan van een opwindend nieuw tijdperk van nationaal succes. Een golf van verandering spoelt over het land, zonlicht verspreidt zich over de hele wereld en Amerika heeft de kans om deze gelegenheid als nooit eerder aan te grijpen.”

Ongecontroleerde immigratie aan de zuidgrens en onvrede over hoge inflatie vormden voor kiezers de twee belangrijkste redenen om Trump najaar 2024 terug het Witte Huis in te stemmen. Ook beloofde de Republikein het aanzien van de VS in de wereld te herstellen en overal vrede te stichten, na de chaotische Amerikaanse terugtrekking uit Afghanistan en het uitbreken van de oorlogen in Oekraïne en Gaza onder zijn Democratische voorganger Joe Biden.

Precies een jaar na zijn aantreden meent Trump dat hij deze campagnebeloftes reeds heeft ingelost. „We waren een dood land en nu zijn we the hottest country anywhere in the world”, stelde Trump vrijdag tijdens een ceremonie in zijn privéresort Mar-a-Lago. Dat laatste compliment werd hem vorig jaar uitgedeeld door de Saoedische koning en is hij sindsdien zelf blijven herhalen.

Zuidgrens dicht, ICE-razzia’s impopulair

„Een land zonder grenzen is geen land”, stelde Trump tijdens de campagne van 2024. Na de pandemie brak aan de zuidgrens een ernstige asielcrisis uit. Immigranten uit allerlei delen van de wereld liepen vanuit Mexico tamelijk ongehinderd de VS binnen voor een aanvraag. Pas in de tweede helft van verkiezingsjaar 2024 wist de regering-Biden de grens beter af te grendelen. In de beeldvorming hadden zijn Democraten bij veel kiezers toen al afgedaan.

Trump beloofde een einde te maken aan wat hij een ‘invasie’ noemde. En hij heeft woord gehouden: er melden zich amper nog immigranten nu de kans op asiel nihil is geworden. Het aantal onderscheppingen dat de grenswacht registreert is in jaren niet zo laag geweest.

Daarnaast maakt de regering-Trump met groot federaal machtsvertoon jacht op migranten zonder verblijfspapieren. Vreemdelingenpolitie ICE kreeg tientallen miljarden dollars extra om hen te arresteren, te detineren en uit te zetten. Vooral in Democratisch bestuurde staten en steden stuit dit op verzet van bestuurders en inwoners. Begin deze maand viel daarbij de eerste Amerikaanse dode, in Minneapolis.

Deze escalerende razzia’s vallen veel minder goed bij Amerikanen, wijzen peilingen uit. Trump zei vooral jacht te maken op illegalen met criminele antecedenten, maar ICE valt inmiddels ook werkplekken en woningen binnen om mensen zonder strafblad aan te houden. Democraten waren al vanaf het begin kritisch op Trumps immigratiebeleid, maar inmiddels begint ook onder Republikeinse kiezers de steun ervoor af te brokkelen. Deze trend is nog sterker onder latino’s, die in 2024 in groten getale overstapten naar de Republikeinen.

Economie werkt niet voor iedereen

Als het om de economie gaat, praat Trump liever niet meer in miljarden maar in biljoenen. Regelmatig ronkt hij over ’trillions’ aan buitenlandse investeringen en zakendeals die hij eigenhandig zou binnenhengelen voor de VS. Die zouden vooral uit zijn favoriete deel van de wereld komen: de olierijke en autocratisch geregeerde Golfregio, maar ook voortvloeien uit zijn aanhoudende gedreig met importheffingen en zijn warme banden met tech-oligarchen, die volop investeren in Amerikaanse datacentra voor AI en crypto.

Die techinvesteringen zijn de voornaamste oorzaken dat de Amerikaanse economie momenteel groeit. En dat de door Trump vaak aangehaalde aandelenbeurzen (en de daar belegde 401k-pensioenfondsen) zo goed presteren. Maar Amerikanen die (nog) niet oud of rijk genoeg zijn om te rentenieren, zijn veel minder optimistisch over de economie, wijst het maandelijks gemeten consumentenvertrouwen uit.

Voorjaar 2025 kelderde dit al kortstondig, toen Trump beurskoersen liet instorten met zijn importheffingen voor de rest van de wereld. Nadat hij die introk, leefde het even op, maar inmiddels nadert het consumentenvertrouwen zijn laagste punt sinds zomer 2022. Het economische sentiment verslechterde dat jaar razendsnel, toen na het aflopen van de de coronapandemie de prijzen snel opliepen.

Ook onder Trump blijven Amerikanen klagen over de hoge kosten van levensonderhoud. De Republikein voerde campagne met de belofte inflatie niet alleen te beteugelen maar prijzen zelfs te verlagen. De prijs van eieren en benzine is onder hem weliswaar gedaald, maar het algemene inflatiepeil (bijna 3 procent) maakt dat veel Amerikanen menen dat Trumps trillions voor hen niets verbeteren.

Fragiele vredesdeals en bombardementen

In zijn inauguratietoespraak beloofde Trump de wereld meer Amerikaans isolationisme. Als hij zich al met het buitenland zou bemoeien, dan als vredesduif – niet als oorlogshitser. Trump: „We zullen ons succes niet alleen afmeten aan de slagen die we winnen, maar ook aan de oorlogen die we beëindigen – en misschien nog wel belangrijker, de oorlogen waar we nimmer in verzeild raken.”

In 2025 vielen Amerikaanse bommen op Syrië, Irak, Iran, Jemen, Somalië, Nigeria, in de Cariben en op de Stille Oceaan

Trump wist al snel na zijn aantreden inderdaad een gevechtspauze te bedingen in de Israëlische strafcampagne tegen Hamas in de Gazastrook. Maar dit staakt-het-vuren oogt bij het ingaan van de zogenoemde tweede fase fragiel. En dat laatste geldt ook voor veel van de andere acht conflicten en brandhaardjes die Trump claimt te hebben beëindigd met vredesdeals. Vooral rond de bekendmaking van de Nobelvredesprijs, in oktober, pochte hij hier onophoudelijk over – om door de Noren toch overgeslagen te worden.

Congres negeren en per decreet regeren

Hoewel de Republikeinen bij de verkiezingen van november 2024 naast het Witte Huis ook zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat veroverden, spelen Trump en zijn partij op wetgevend gebied weinig klaar. Ondanks hun zogenoemde ’trifecta’ voerden ze maar één betekenisvolle wet door, de One, Big Beautiful Bill. Deze begrotingswet werd ook wel de ‘omgekeerde Robin Hood-wet’ genoemd, omdat hij ‘steelt’ van de armen door het sociale vangnet te versoberen en de allerrijksten en grote bedrijven laat profiteren in de vorm van verdere belastingverlagingen.

Liever dan de dubbele Republikeinse meerderheid aan te wenden voor wetgeving, grijpt Trump naar zijn sharpie-viltstift om presidentiële decreten te tekenen. In zijn eerste kalenderjaar aan de macht gaf hij 225 van zulke executive orders uit – meer dan in zijn hele eerste termijn. Of om graties en strafkwijtscheldingen te tekenen, aan het begin van zijn termijn voor de 1.500 Capitoolbestormers en daarna opvallend vaak voor witteboordencriminelen of cryptozwendelaars die doneerden aan zijn campagnekas.

Beroerd rapportcijfer van de Amerikanen

Bij de Amerikanen kan Trump op weinig goedkeuring rekenen. Kreeg hij aan het begin van zijn termijn nog goedkeuring van bijna de helft (48 procent) van de ondervraagden, eind 2025 was die steun met 12 procentpunten afgenomen, tot 36 procent.

Omdat Trump twee niet-opeenvolgende termijnen dient, zijn er twee manieren om dit waarderingscijfer historisch te plaatsen. Trump zou na vier jaar afwezigheid uit het Witte Huis beschouwd kunnen worden als een frisse first term president. Ook dan stort zijn waardering veel sneller in dan die van menig voorganger. Trump nadert inmiddels zijn eigen dieptepunt van 34 procent, gemeten in januari 2021. Dat was kort na de door hem geëntameerde bestorming van het Capitool.

Eerlijker is wellicht om hem na zijn eerste presidentschap (2017-21) te zien als andere presidenten aan het einde van het eerste jaar van hun tweede termijn. Maar ook dan is 36 procent goedkeuring een beroerd rapportcijfer. De andere twee presidenten die deze eeuw twee termijnen dienden (Bush jr. en Obama) stonden na vijf jaar op respectievelijk 42 en 41 procent. Sinds onderzoekbureau Gallup zestig jaar geleden begon met peilen, scoorde alleen Ronald Nixon slechter, met 30 procent in december 1973, toen het Watergate-schandaal escaleerde.

Trumps stafchef Susie Wiles maakt zich geen zorgen over zijn lage approval rating, aldus Vanity Fair-verslaggever Chris Whipple die eind vorig jaar een geruchtmakend interview met haar publiceerde. Volgens Wiles doet alleen het waarderingscijfer enkele weken voor de eerstvolgende Congresverkiezingen ertoe, vertelde ze Whipple. Die zijn begin november 2026, waarmee Trump nog circa tien maanden heeft om het tij voor zijn partij te keren.