‘Proost’? Je kan beter ‘memento mori’ zeggen als je alcohol drinkt

Voor de mensen die elke dag drinken wordt dit geen fijne column. Want alcohol is ontzettend slecht voor je. Ja, ook één glas per dag. En nee, er zijn geen betrouwbare studies die anders aantonen. Toch is het meestal niet de bedoeling dat je daar iets over zegt. Dan ben je ‘saai’, ‘verpest’ je de sfeer en ben je ‘echt superongezellig’.

Ik weet dat, omdat ik wel eens zeg dat alcohol heel slecht voor je is. Vooral tegen mensen die elke dag drinken. Dan zeg ik: weet je dat je van één glas per dag al een verhoogde kans op borstkanker hebt? En dat alcohol sowieso de kans vergroot op zeven (!) soorten kanker? Vinden ze niet zo leuk.

Snap ik wel.

Ik schreef ooit dat alcohol terug moet komen op kantoor. Een borrel vlak voor een vergadering, een tequila voor een functioneringsgesprek en een safari jus bij het kopieerapparaat. Zoals we vroeger deden. Doen de Vlamingen trouwens nog steeds. Hoe kom je anders door al die saaie mietings heen? Ik noem maar een voorbeeld.

Maar verder kan je alcohol beter zoveel mogelijk laten staan. Af en toe een glas en dan de rest van de week alcoholvrij. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor je naasten én natuurlijk voor de kosten in de samenleving – agressie in het uitgaansleven, seksueel grensoverschrijdend gedrag, doden in het verkeer, ziekteverzuim, ik noem er maar een paar die me zo te binnen schieten.

Ik heb dit niet zelf bedacht. Afgelopen week zag ik een nieuwe campagne van KWF Kankerbestrijding in samenwerking met het MDL (maag, darm en lever) Fonds. Daarin gaat het over de dingen die we zeggen als het over alcohol gaat.

Waarom denken we bij ‘iets sterks’ meteen aan een dubbele whisky, en niet aan een gemberthee? Waarom zou een ‘glaasje bubbels’ geen bruiswater kunnen zijn. En een ‘glas wit’ een melk? De campagne wil mensen bewust maken dat alcohol niet overal automatisch bij hoort.

Vijftigers en zestigers: die kunnen zuipen

Een vriendin vond het maar overdreven. Volgens haar drinkt iedereen al 0.0 op netwerkborrels waar vroeger de alcohol tegen de plinten klotste. En krijgt ze nooit meer een fles wijn cadeau. Ze ziet überhaupt nog weinig mensen die op doordeweekse dagen drinken. „Drinken is het nieuwe roken”, zei ze. „Over een paar jaar kunnen we ons niet meer voorstellen dat we het ooit deden!”

Ik ben somberder. Ja, mijn vriendin is een veertiger. Die zijn verstandig. Maar de vijftig-, zestig- en zeventig-plussers? Misschien hebben die allemaal voortdurend een noodgeval. Maar man, die kunnen zuipen! Die beginnen vaak al bij de lunch. Ze noemen het dan ‘wijntjes’, ‘roseetjes’, ‘glaasjes’ en ‘biertjes’ om te verdoezelen dat ze het met bakken tegelijk naar binnen hakken. Hoewel ze de ochtend erna wel een kater hebben, en geen katertje. Of een kegel, en geen kegeltje.

Halverwege alle cijfers over kanker en alcohol dacht ik ineens: eigenlijk is het best gek dat we ‘gezondheid’ en ‘op het leven’ zeggen bij het proosten, terwijl alcohol de kansen daarop fors vermindert. Alcohol is een sluipmoordenaar. Misschien moeten we nieuwe dingen gaan verzinnen. Wat tegengas, om te laten zien dat alcohol niet zo onschuldig is.

Stoppen met de termen: ‘wijntjes, roseetjes en bubbeltjes’ bijvoorbeeld. En zeggen, ‘hee, je hebt al bijna een fles op!’ In plaats van ‘gezondheid!’: ‘op je lever’ zeggen. Verder zou je in antwoord op: ‘Ik doe aan Dry January!’: misschien kunnen antwoorden: ‘Doe je ook aan tril-februari, maagklachten-maart, en bierbuik-april?’

Ik denk maar even hardop hoor.

Liever te dik in de kist, dan weer een feessie gemist

Wat ik ook vaak hoor: „Mijn opa dronk iedere dag twee jenever en werd 95!” Misschien kunnen we daarop: „Waarvan de laatste 20 jaar onuitstaanbaar!” terugzeggen. Na: „Ik slaap altijd goed op alcohol” – ‘je bedoelt: je wordt elke drie uur wakker!” En niet ‘one for the road’, maar ‘none for the road’.

Waar ik ook heel erg voor ben, is om eens wat strenger te worden op alle ‘gezelligheid’ rondom alcohol. Zo onschuldig is het namelijk niet. Dus als mensen zeggen: ‘Zonder alcohol is het leven een stuk minder leuk!’, zeg jij: ‘zonder gezondheid ook!’. Wat dat betreft is: ‘Liever te dik in de kist, dan weer een feessie gemist’ natuurlijk ook een hele goeie! Die klinkt pas écht gezellig!

Maar de beste vind ik om in plaats van: ‘op je gezondheid’, ‘proost’, ‘santé’ en ‘op het leven’: ‘memento mori’ te gaan zeggen. Een tijdloze klassieker, die ook goed past bij onze calvinistische wortels, hoewel hij het in Brabant en zuidelijker misschien wat minder zal doen. Ik ben er nog niet helemaal uit, hoor, dat zeg ik eerlijk.

Jullie nog suggesties?