Deze sprookjesachtige regio in Tsjechië is een paradijs voor natuurliefhebbers, lokale inwoner Jan gidst je langs de hoogtepunten

2 uren geleden 1

Op een eeuwenoude, uitgedoofde vulkaan in het natuurgebied Boheems Paradijs (Český ráj) in Tsjechië staan de overblijfselen van het kasteel Trosky. De ruïne lijkt uit de rotsen zelf te zijn gegroeid: twee steile, donkere torens – genaamd Baba (de oude vrouw) en Panna (de maagd) – staan op versteende lavapluggen die miljoenen jaren geleden zijn gevormd. Voor Jan Sudek, wonend in Praag maar opgegroeid in het dorp Libuň in het Boheems Paradijs, is het silhouet van Trosky een belangrijk beeld uit zijn jeugd. „Ik zag het kasteel elke dag vanuit mijn slaapkamerraam.”

„Het Boheems Paradijs is heel sprookjesachtig”, zegt Sudek. „Verspreid over het gebied liggen tientallen middeleeuwse kastelen en ruïnes die je kunt bezoeken.” Het eerste deel van de naam van het natuurgebied, op twee uur met de trein vanaf Praag, verwijst niet naar het woord ‘bohemien’, maar naar Bohemen, een van de historische landsdelen van Tsjechië. Het predicaat ‘paradijs’ dankt de regio aan de rijke natuur: dichte bossen met dennen- en eikenbomen, zeldzame dieren zoals de lynx en vooral de zandstenen rotsformaties die als torens en poorten uit het landschap rijzen.

ANP / CTK Czech News Agency

Vanwege de geologische rijkdom en de tientallen kastelen is het Boheems Paradijs sinds 2005 UNESCO-Werelderfgoed. Maar al in 1907, lang voordat het gebied die status kreeg, beklommen Tsjechen de zandstenen rotsen, die tot wel 40 meter hoog zijn. Dankzij die lange traditie is klimmen er nog altijd toegestaan. „Als jongetje kon ik urenlang naar de traditionele klimmers kijken”, zegt Sudek. „Je hebt er heel wat moed en techniek voor nodig. Omdat het zandsteen zacht is, mag je er geen klemmen in slaan. In plaats daarvan stoppen ze touwknopen in rotspleten om naar de top te klauteren. En dat zonder zekering.”

Sudek begon zelf al op jonge leeftijd met klimmen; eerst met uitrusting, later op de traditionele manier. „In het begin ging ik stiekem, mijn ouders vonden het veel te gevaarlijk.” Maar hij hield van de kick, van de geur van de mineralen in het zandsteen – te vergelijken met de geur van het strand – en van het uitzicht dat bovenop de rots als beloning wachtte. Als Sudek vrienden ontvangt, neemt hij ze het liefst mee uit klimmen, of op een wandeling langs de rotslabyrinten van de Prachovské skály (Prachov-rotsen), waar smalle paadjes tussen hoge rotswanden door slingeren en uitkomen bij indrukwekkende uitzichtpunten.

Voor de lunch neemt hij vrienden graag mee naar Hrubá Skála, een lichtgeel kasteel uit de veertiende eeuw dat tegenwoordig ook een hotel en restaurant is. Op het menu staan onder meer klassieke Tsjechische gerechten, met geroosterd vlees, knoedels (Tsjechische dumplings) en kool. Een van Sudek’s favorieten is svíčková (spreek uit als: svee-chko-vah), een typisch feestgerecht waarbij rundvlees langzaam gaart in een saus van wortelgroenten en room. Het wordt meestal geserveerd met knoedels, veenbessencompote en een toef slagroom, en dat smaakt „hartig en zoet tegelijk”.

De favoriete plekken van Jan Sudek in het Boheems Paradijs

Welke kastelen moet je bezoeken?

„Naast Trosky en Hrubá Skála mag je Kost niet missen. Het is een van de best bewaarde burchten van de regio, en je kunt er ook een rondleiding volgen om de historische kamers van binnen te bekijken.”

Wat zijn de mooiste wandelroutes in het Boheems Paradijs?

„Vanuit kasteel Kost kun je een ontspannen wandeling maken door de Plakánekvallei, langs dennenbossen en beekjes. Voor avontuurlijke wandelaars is het Kalich rotsdoolhof een aanrader, langs hoge rotsformaties en verborgen paadjes.”

Wat is het beste uitzichtpunt?

„Mariánská vyhlídka, ook wel bekend als het ‘Mary’s Rock Viewpoint’. Vanaf hier zie je het kasteel Hrubá Skála en ruïne Trosky.”

Welke culinaire tradities is kenmerkend voor de regio?

„Het plukken van paddenstoelen is hier bijna een nationale sport. Mijn ouders namen me mee naar plekjes in het bos waar je wel 10 tot 15 verschillende soorten kunt vinden. We gebruiken ze in soepen, stoofpotjes en andere traditionele gerechten. Wat eetbaar is en wat niet, leer je van je ouders: die kennis wordt van generatie op generatie doorgegeven.”

Welke lokale delicatessen moet je proberen?

„Probeer naast de svíčková zeker ook knedlíky [gestoomde of gekookte dumplings van deeg], chlebíček [een soort broodje gezond, maar zonder de bovenste snee brood] en koláček [gebak gevuld met onder meer pruimenjam en kwark].”

Welke ervaring mag je niet missen?

„Voor bierliefhebbers is een bezoek aan de Lomnické pivo brouwerij in de stad Lomnice nad Popelkou een must. Het bier van deze ambachtelijke brouwerij is alleen in het Boheems Paradijs te koop. Tsjechen drinken gemiddeld het meeste bier per persoon ter wereld – en daar zijn we trots op.”