Bij de Amerikaanse Aldi zie je: de toenemende ongelijkheid in de VS is een groeiend risico voor Trump

In de ultraluxe Erewhon-supermarkt in de wijk Silver Lake in Los Angeles kost een klein potje chocoladespread 15 dollar en ‘spirulinapoeder’ voor een organic nutrient-rich body detox 36 dollar. De ramen bieden in de verte uitzicht op de beroemde Hollywood-letters.

Voor het schap met veel verschillende soorten olijfolie staat Yolanda Rousselin (46). „Ik kom hier niet voor alles, maar wel voor de dadels”, vertelt de restaurantmanager. In haar mandje liggen verder kimchi en een stuk bisonsteak. „Shampoo koop ik hier ook, die kost ongeveer 35 dollar. Voor mijn haar doe ik alles.” Ze noemt Erewhon, dat meerdere vestigingen heeft in de stad, de „Gucci van de supermarkten”. „Er komen hier veel celebrities.”

600 kilometer naar het oosten, in een voorstad van Phoenix, komt Isabel Torres (28) de Aldi uit. De Duitse discounter breidt in de Verenigde Staten snel uit (deze vestiging ging in 2023 open) en voor Torres komt dat als geroepen. „Ik ging altijd naar Fry’s en Kroger [andere supermarktketens], maar daar werd het gewoon te duur.”

Torres hoorde over de Aldi via TikTok, vertelt ze: de keten heeft op sociale media een fanschare die goedkope producten en maaltijdopties bespreekt. „Dit past binnen mijn budget.” Ze heeft inkopen gedaan voor drie volwassenen: avondeten en lunch voor een hele week. Voor 120 dollar was ze klaar. „Ik vind het een schattig winkeltje.” Aldi-vestigingen zijn klein voor Amerikaanse supermarktbegrippen. „Natuurlijk hebben ze niet alle grote namen, maar dat is voor mij niet belangrijk.”

Een Aldi-filiaal in Minnesota. De supermarktketen heeft aangekondigd dit jaar 180 nieuwe filialen te willen openen in de VS.

ANP / Abaca Press

Alfa en Omega

Aldi en Erewhon zijn de alfa en omega van het Amerikaanse supermarktlandschap. Ze mogen dan totaal anders zijn, ze delen ook iets: beide openen veel nieuwe winkels. Erewhon voorlopig alleen nog in de regio Los Angeles, Aldi in meer steden – zoals Phoenix, een stad die populair is bij mensen die Californië vanwege de hoge kosten voor levensonderhoud (moeten) verlaten. Afgelopen week maakte de keten bekend in 2026 180 nieuwe winkels in de VS te willen openen.

Het succes van de twee supermarkten valt niet los te zien van een trend in de Amerikaanse economie die economen zorgen baart. Terwijl rijke Amerikanen volop geld uitgeven, stagneert de groei van consumptie bij de middeninkomens en lagere inkomen. Sinds de zomer tekenen zich duidelijk twee afwijkende uitgavenpatronen af, die economen zijn gaan aanduiden als de ‘K-economie’: een lijn gaat omhoog, een gaat omlaag, zoals de twee armen van de letter K.

, de onderzoekstak van het ratingsbureau, concludeerde dat 10 procent rijkste Amerikanen inmiddels bijna de helft van alle consumentenbestedingen voor hun rekening neemt. Over die claim bestaat enige discussie, maar niemand twijfelt over de K-vormige trend. Huishoudens met hoge inkomens gaven in december 2,4 procent meer uit dan een jaar eerder, terwijl lagere inkomens bleven steken op 0,4 procent, aldus Bank of America.

De bank brengt elke maand een analyse uit van consumentengedrag op basis van betalingsverkeer van eigen klanten. Wie naar de grafiekjes in recente rapporten kijkt, ziet dat de lijnen tot aan de zomer nog een stuk dichter op elkaar lagen; een K-vorm was nog nergens te bekennen.

Nu gaat er bijna geen dag voorbij of het K-woord duikt op in de Amerikaanse pers. „Sinds wanneer heeft alles de vorm van een K?”, kopte The New York Times in december.

Gemengde signalen

Het groeiende gat in consumptiepatronen doet zich voor op een moment dat de grootste economie ter wereld veel gemengde signalen afgeeft. De werkloosheid ligt op het hoogste punt in vier jaar, rond de 4,5 procent, en de inflatie blijft met 2,7 procent op jaarbasis (in december) hardnekkig boven het doel van 2 procent. Ook het aantal wanbetalingen op creditcards schommelt rond een relatief hoge 3 procent.

Tegelijkertijd blijft de bbp-groei van de VS indrukwekkend (een stevige 4,3 procent in het derde kwartaal van 2025) en lijkt het effect van importheffingen nog altijd klein.

De K-trend voedt het ongemak over de ietwat raadselachtige Amerikaanse economie. „Dat is ook waarom het er zoveel over gaat”, zegt Taylor Bowley, econoom bij Bank of America en mede-auteur van de consumentenanalyses. „Het geldt over het algemeen als onhoudbaar.” Een economie waarin groei niet breed gedragen wordt, is kwetsbaar, vertelt ze. „Hogere inkomens mogen dan een groot deel van de uitgaven doen, de rest van de mensen zijn ook nodig om een economie draaiende te houden.”

Nu groeien ook de uitgaves van de midden- en onderklasse nog, zegt Bowley, hoewel bescheiden. „Maar als dat de andere kant op gaat, is dat reden tot zorg voor de hele economie.” Hetzelfde geldt voor de bovenlaag: als grootverdienende Amerikanen minder gaan uitgeven, kan de economie snel afkoelen.

En dat is niet ondenkbaar, want hun uitgavenpatroon lijkt deels gebouwd op winsten op de altijd onvoorspelbare beurs. „We zien in onze data dat de uitgavenstijging van de bovenste 5 procent van de huishoudens aardig correleert met de stijging van de S&P500-index”, zegt Bowley.

Tegelijkertijd heeft de bovenklasse een sterkere loongroei gekend dan andere inkomensgroepen. Hoogwaardige banen in bijvoorbeeld (bio)tech en AI zijn lastig in te vullen door bedrijven. En daar profiteren hoogopgeleide Amerikanen van.

De fruitafdeling van een Erewhon-filiaal in Manhattan Beach (Californië). Rondlopen met een Erewhon-smoothie is in Los Angeles een statussymbool.

Foto Getty Images

20 dollar per aardbei

Deze trends voeden winkels als Erewhon. Eigenaarsstel Tony en Josephine Antoci heeft nu tien supermarkten in de regio Los Angeles, van Santa Monica tot Pasadena, en er staan er nog drie op de planning. De keten hint regelmatig op vestigingen in New York en Boston.

Een deel van Erewhon is hype. De in Japan gekweekte Tochiaika-aardbei van bijna 20 dollar per stuk lijkt bijvoorbeeld duidelijk bedoeld om aandacht te trekken. De keten is net zo goed populair bij niet-steenrijke mensen die een luxe levensstijl aspireren. Rondlopen met een Erewhon-smoothie (gemiddelde prijs rond de 20 dollar) is in Los Angeles een statussymbool.

In de vestiging in Silver Lake is deze vrijdagochtend de smoothiebar verreweg de drukste plek. Mensen bestellen er de felblauwe ‘kokosnootwolk’-smoothie, of de roze Hailey Bieber-smoothie (biologische aardbeien, avocado, dadels en ‘zeemosgel’). Die is een product van de samenwerkingen die Erewhon regelmatig aangaat met beroemdheden.

Maar wie voorbij de hype en in de schappen kijkt, ziet een keten die daadwerkelijk voor de rijken bedoeld is. Bij de locatie in Silver Lake bezweert een werknemer dat het supplement ‘Essential Longevity’ (anti-oxidant, anti-inflammatory, prebiotic, senolytic, 108 dollar – in de sale) soms uitverkocht raakt. Tussen de perfect gevulde schappen vind je mediaschuwe mensen met zonnebrillen en dure merkkleding alsof ze op een catwalk zijn (maar dan met een plastic supermarktmandje).

Groeiende kloof

Heel anders gaat het in de dalende lijn van de K. Lagere inkomensgroepen beklagen zich al maanden over de prijsstijgingen van de afgelopen jaren. In de VS stegen prijzen sinds 2020 met ongeveer een kwart. Bij de publicatie van het inflatiecijfer op dat specifiek boodschappen nog altijd snel duurder worden: in december waren deze 0,7 procent duurder dan in november, de grootste maandelijkse toename sinds oktober 2022.

Het grote probleem voor de lagere inkomensgroepen is dat dit samengaat met achterblijvende lonen. „We zien sinds de zomer echt een groot gat tussen de inkomensgroei van hogere en lagere inkomens”, zegt Bowley van Bank of America. In december stegen de lonen van hogere inkomensgroepen met 3 procent op jaarbasis. Voor middeninkomens was dat 1,5 procent en voor lage inkomens slechts ietsje meer dan 1 procent.

Een logisch gevolg van dit soort ontwikkelingen is dat mensen goedkopere winkels en producten zoeken – zoals de Aldi. „We zien dat mensen meer en meer op hun portemonnee letten”, zei Atty McGrath, topvrouw van de keten in de VS, afgelopen week tegen CNBC.

„Iedereen probeert wat geld te besparen hier en daar”, zegt Joel Cheky (62), die op de parkeerplaats van de Aldi zijn boodschappen in de auto zet. Hij ontdekte de Aldi pas recent en is er nu niet weg te slaan. „Dit soort plekken maakt omgaan met inflatie iets makkelijker.”

Hij laat op verzoek zijn bon zien. Cheky heeft voor een paar dagen geshopt voor 42,33 dollar. „Bij andere winkels was dit zeker minimaal 60 dollar geweest.”

De versafdeling van een Aldi in Ramsey, Minnesota.

Foto Anthony Souffle/Abaca Press

Groot mysterie

Het grote mysterie van de K-economie is: waar komt dit ongewoon grote verschil in loongroei tussen de verschillende inkomensgroepen vandaan? Daar hebben sommige economen wel een idee over.

Op zijn populaire economisch blog publiceerde Nobelprijswinnaar (en fanatiek Trump-criticus) Paul Krugman eind december een soort economische whodunnit. Hij ziet de huidige situatie als een overval op de economie – met een Trump-vormig gat in de muur.

Volgens Krugman heeft een jaar lang wispelturig economisch beleid (dan weer hoge heffingen, dan weer niet, inmenging bij de centrale bank) de arbeidsmarkt (en dus lonen) voor lagere inkomensgroepen „bevroren”. Bedrijven zijn voorzichtig: je neemt niet snel mensen aan als je geen enkel idee hebt hoe de economie er over een jaar voor staat (het Hooggerechtshof kan elk moment uitspraak doen over de legaliteit van Trumps heffingen).

Veel Amerikanen zijn uiterst pessimistisch over de arbeidsmarkt, beschreef Krugman. En de werkloosheid onder minderheidsgroepen, zoals zwarte Amerikanen, is sinds de zomer het hardst toegenomen. Juist deze groep krijgt het snel zwaarder op de arbeidsmarkt als de economie begint te wiebelen. 7,5 procent zit nu zonder baan, tegenover minder dan 6 procent eind .

Krugman vermoedt dat de president „grotendeels, hoewel indirect” de K-economie heeft veroorzaakt. En daarmee ook zijn eigen probleem heeft gecreëerd: een midden- en onderklasse die achterblijft, is een enorm risico voor elke president. Over minder dan een jaar zijn er tussentijdse verkiezingen, en de economie – specifiek het thema ‘betaalbaarheid’ – gaat vrijwel zeker een grote rol spelen in de campagne.

beloofde Trump in een speech voor de Detroit Economic Club – niet voor het eerst – gigantische deflatie en en een economische boom. Hoger dan verwachte belastingteruggaves voor Amerikanen in het voorjaar van 2026 zouden in zijn voordeel kunnen werken. Maar zoals de Bank of America in haar meest recente analyse schrijft: dat zou slechts „tijdelijk” de K-vorm beperken. „Op de langere termijn is vooral de arbeidsmarkt cruciaal.”

Verandert daar niks, dan wordt het gat tussen de armen van de K niet gedicht – of wordt deze zelfs groter. En blijft de Aldi populair. Joel Cheky ontdekte laatst dat er weer een nieuwe komt in de regio Phoenix, vlakbij zijn huis. Hij rijdt nu nog bijna 20 kilometer door de schier eindeloze suburbs om de keten te bereiken, maar straks kan hij misschien iets doen wat helemaal niemand in Phoenix doet. „Ik kan lopen naar de supermarkt.”