Trump heeft iets nieuws in zijn zoektocht naar redenen voor heffingen: overcapaciteit en dwangarbeid

Terwijl de hele wereld zich inmiddels bezighoudt met de gevolgen van de door Israël en de VS gestarte oorlog tegen Iran, blijkt de Amerikaanse president Donald Trump ook nog oog te hebben voor die andere oorlog: zijn handelsoorlog. Donderdag kondigde het Amerikaanse ministerie van Handel aan een onderzoek te zijn begonnen naar zestig landen (waaronder Europa, China, het VK, India, Mexico en Canada) die in de ogen van Trump te weinig doen aan het voorkomen van dwangarbeid.

Eerder deze week kondigden de VS ook al onderzoeken aan naar „overcapaciteit en overproductie in de maakindustrie” in een aantal landen. Het betreft China, de Europese Unie, Singapore, Zwitserland, Noorwegen, Mexico, Japan, India en een aantal Zuidoost-Aziatische landen.

Is het Trump daar nou echt om te doen? Wat zeker lijkt, is dat de uitkomsten van beide onderzoeken hem vooral een nieuwe reden geven om hogere importheffingen op te kunnen leggen aan die landen.

Uit de donderdag verschenen verklaring van het ministerie van Handel: „De onderzoeken zullen uitwijzen of de handelingen, het beleid en de praktijken van elk van deze economieën met betrekking tot het niet opleggen en effectief handhaven van een verbod op de invoer van goederen die met dwangarbeid zijn geproduceerd, onredelijk of discriminerend zijn en de Amerikaanse handel belemmeren of beperken.”

Trumps Handelsminister Jamieson Greer zei dat „Amerikaanse werknemers en bedrijven al te lang worden gedwongen om te concurreren met buitenlandse producenten die mogelijk een kunstmatig kostenvoordeel hebben dankzij de plaag van dwangarbeid”.

De nieuwe onderzoeken, die beide gebaseerd zijn op artikel 301 van de Amerikaanse Handelswet uit 1974, moeten Trump nieuwe instrumenten in handen geven ter vervanging van de door het Hooggerechtshof tot onrechtmatig bestempelde oude heffingen. In februari haalde de hoogste rechterlijke instantie in de VS een streep door ongeveer de helft van Trumps heffingen omdat die in strijd waren met de wet. Niet de president, maar het congres zou dit soort heffingen op kunnen leggen. Inmiddels zijn duizenden Amerikaanse bedrijven naar de rechter gestapt om de illegale heffingen terug te eisen van de regering.

Trump reageerde furieus en kondigde nieuwe heffingen aan op grond van een andere wet, maar die hebben beperkingen: ze kunnen maximaal 15 procent bedragen en maximaal 150 dagen standhouden. Daarna moet het congres ze alsnog legitimeren. Trump legde de wereld voorlopig een heffing op van 10 procent en is sindsdien op zoek naar alternatieve manieren om zijn heffingenoorlog mee voort te zetten.

Het Witte Huis blijft er van overtuigd dat heffingen de Amerikaanse economie helpen. Het tegendeel is waar: heffingen maken de import van de VS duurder en drijven de inflatie op. De opbrengsten van de heffingen, 189 miljard dollar in 2025, blijven zwaar achter op de verwachtingen van de president. Ook het tekort op de handelsbalans (Amerikaanse export minus Amerikaanse import) is er niet kleiner door geworden, terwijl Trump dat wel beoogde.

Het nieuwe onderzoek zal zich met name richten op de wetten die landen gebruiken om het gebruik van dwangarbeid bij de handel in goederen te reguleren, en niet op de binnenlandse situatie, schreef The New York Times. Handelsminister Greer zei donderdag dat de nieuwe ronde onderzoeken „zullen uitwijzen of buitenlandse regeringen voldoende stappen hebben ondernomen om de import van goederen die met dwangarbeid zijn geproduceerd te verbieden en welke gevolgen het niet uitroeien van deze afschuwelijke praktijken heeft voor Amerikaanse werknemers en bedrijven.” Het scherper handhaven op goederen die met dwangarbeid gemaakt zijn treft waarschijnlijk vooral China, dat werknemers structureel uitbuit zodat het land tegen extreem lage prijzen de wereld kan blijven overspoelen met goedkope producten.

Liveblog Economieblog

Rabobank: groei in alle economische sectoren geremd door oorlog Iran