Onderzoekers vinden een nieuwe ‘magic mushroom’ in Afrika

Onderzoekers vonden in zuidelijk Afrika een nieuwe soort die sterk lijkt op de beroemde ‘magic mushroom’ Psilocybe cubensis, maar al ongeveer 1,5 miljoen jaar apart evolueert.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Een nieuwe ontdekking uit Zuid-Afrika en Zimbabwe zet het verhaal achter de bekendste gekweekte ‘magic mushroom’, oftewel paddo, op losse schroeven. Wetenschappers beschrijven in PNAS een nieuwe soort: Psilocybe ochraceocentrata. Die paddenstoel lijkt sterk op Psilocybe cubensis, de soort die wereldwijd het meest wordt gekweekt. Uit het onderzoek blijkt dat de twee soorten ongeveer 1,5 miljoen jaar geleden een gezamenlijke voorouder deelden.

Dat is opvallend. Lange tijd dachten onderzoekers dat P. cubensis pas relatief laat in Amerika terechtkwam, mogelijk via runderen die vanaf de zestiende eeuw vanuit Afrika en Europa werden meegenomen naar de New World. Die verklaring lijkt nu minder waarschijnlijk: als de twee soorten al zo lang geleden uit elkaar evolueerden kan P. cubensis niet simpelweg een recente ‘meelifter’ zijn geweest.

Okergele hoed

De nieuwe soort werd gevonden in de graslanden van Zuid-Afrika en Zimbabwe. De naam ochraceocentrata verwijst naar het okergele midden van de hoed. Volgens de onderzoekers is dit de sterkste verwant van P. cubensis die tot nu toe bekend is. Daarmee geeft de vondst een nieuw perspectief op de wilde oorsprong van een paddenstoel die vooral bekend is uit de teelt.

De onderzoekers keken ook naar het DNA van de Afrikaanse ‘magic mushroom’ en vergeleken dat met het DNA van historische referentie-exemplaren. Daarna gebruikten ze verschillende methoden om de verwantschap tussen de soorten in kaart te brengen.

Daarna berekenden ze ook wanneer de soorten uit elkaar evolueerden en in welke omgeving die ontwikkeling plaatsvond. Uit al die gegevens kwam hetzelfde beeld naar voren: de Afrikaanse exemplaren vormen duidelijk een aparte soort.

Leestip: Een korte trip met groot effect: psychedelica tegen depressie?

Dat is ook belangrijk voor kwekers en onderzoekers. P. ochraceocentrata wordt namelijk al heel lang gekweekt onder de namen “NSS” en “Transkei”. Tot nu toe werd dat meestal gezien als een variant van P. cubensis. Van der Merwe legt aan Scientias.nl uit waarom ‘NSS‘ al lang geliefd is. “Het is een van de populairste soorten onder kwekers, omdat hij behoorlijk sterk is en makkelijk groeit. De soort vormt namelijk heel snel mycelium. Tot nu besefte niemand dat het om een volledig aparte soort gaat.”

Over de precieze chemische verschillen met P. cubensis is nog niet alles bekend. De onderzoekers hebben de samenstellingen nog niet direct naast elkaar gelegd. Van der Merwe vermoedt wel dat P. ochraceocentrata op dat punt anders is en mogelijk meer psychoactieve stoffen aanmaakt.

Bijzondere timing

De studie laat ook iets anders zien: Afrika is nog altijd slecht onderzocht als het gaat om schimmels. Dat is volgens de onderzoekers een probleem, omdat onbekende soorten daardoor makkelijk buiten beeld blijven. Dat heeft gevolgen voor natuurbescherming. “Als er weinig onderzoek is, begrijpen we deze natuurlijke gebieden ook minder goed,” zegt van der Merwe. “En als we ze niet goed begrijpen, kunnen we ze ook niet goed beschermen.”

Een nieuwe soort beschrijven is volgens hem dus meer dan een naam geven. Het vertelt ook iets over de leefomgeving, de ecologie en soms zelfs over hoe mensen met zulke soorten omgaan.

De timing van de soortvorming is volgens de onderzoekers interessant. Rond de periode waarin de voorouders van P. cubensis en P. ochraceocentrata uit elkaar gingen veranderden de graslanden in verschillende delen van de wereld sterk. Omdat deze paddenstoelen groeien op de mest van grote planteneters kunnen de daaropvolgende ecologische veranderingen hebben gezorgd voor het ontstaan van aparte soorten.

De ontdekking roept meteen nieuwe vragen op. Van der Merwe wil de chemie van deze paddenstoel verder onderzoeken. Ook wil hij kijken hoe stoffen uit P. ochraceocentrata kunnen helpen met het behandelen van PTSS en angststoornissen. Daarnaast hoopt hij meer nog onbeschreven Afrikaanse paddenstoelsoorten te vinden.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Problematisch paddogebruik blijkt bipolaire stoornis te veroorzaken en Allesbehalve magisch: Amerikaanse paddo-producten bevatten nauwelijks psilocybine . Of lees dit artikel: Waarom therapie met paddo’s nog steeds niet is goedgekeurd, ondanks bewezen effecten .

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: